Zo toetsen we gezondheidsbeweringen

sciencebased.news behandelt de beweringen over gezondheid en een lang leven die mensen horen in podcasts, op sociale media en in het nieuws. Bij elke bewering zoeken we de studies op die erachter zitten en geven we haar een oordeel.

Wat we toetsen

We zoeken onderzoek dat echt verschil kan maken voor hoe lang en hoe goed je leeft: meer kracht, meer energie, beter slapen, minder jaren ziek. We volgen de grote gezondheidspodcasts en YouTube-kanalen, nieuwe artikelen in de belangrijkste medische vakbladen, persberichten van universiteiten, en wat lezers op deze site zoeken en voorstellen, en we kiezen waar mensen het over hebben. Daarna kijken we hoe sterk het bewijs is, zodat je een echte doorbraak kunt onderscheiden van een eerste aanwijzing. Sommige beweringen houden geen stand, en dat zeggen we dan ook, maar onze belangrijkste taak is de beweringen vinden die wel standhouden. We geven de bewering weer zoals je haar hoort (“40% van het gewicht dat je met Ozempic verliest, is spier”), niet een zachtere versie die makkelijker te verdedigen of aan te vallen is.

Hoe we een studie lezen

Bij elke studie die we aanhalen, geven we vier feiten, want die bepalen hoeveel ze je kan vertellen:

• Mensen of dieren. Een resultaat bij muizen is een reden om een studie bij mensen te doen, geen reden om je gedrag te veranderen.
• Hoeveel deelnemers. Een studie met 16 mensen kan bij toeval een groot effect vinden. Een studie met 10.000 mensen doet dat zelden.
• Gerandomiseerd of observationeel. Een gerandomiseerde studie kan oorzaak en gevolg aantonen. Een observationele studie kan alleen laten zien dat twee dingen samengaan.
• Hoe lang. Een studie van 12 weken zegt niets over de komende 10 jaar.

We vermelden ook wie een studie heeft betaald als dat het bedrijf is dat het product verkoopt. We openen elke studie die we aanhalen en controleren elk getal daartegen.

Onze oordelen

Een resultaat dat alleen bij muizen of in cellen is gevonden, krijgt voor mensen nooit een hoger oordeel dan Onbewezen, en de titel zegt dan “bij muizen”.

Elk artikel begint met de bewering en het oordeel, laat daarna de studies zien, geeft de argumenten van de andere kant en zegt welk nieuw bewijs het oordeel zou veranderen. Als een artikel meerdere delen van een bewering toetst, geeft een tabel elk deel een oordeel, en het oordeel bovenaan geldt voor de bewering zoals je haar hoort.

Hoe de artikelen worden gemaakt

AI-hulpmiddelen helpen ons de studies te vinden en elk artikel op te stellen, volgens de regels op deze pagina. Elk getal wordt gecontroleerd aan de studie waar het vandaan komt. Daarna controleert een programma elke bron in PubMed, het DOI-systeem en Crossref: of het artikel bestaat, of titel, auteurs en jaar kloppen en of het niet is teruggetrokken. David Beckwith redigeert elk artikel en staat in voor wat erin staat. De foto's zijn illustraties, gemaakt met Midjourney, en de mensen erop zijn verzonnen. Sommige oudere artikelen beginnen met een kort verzonnen tafereel om te laten zien voor wie de vraag ertoe doet; die mensen zijn geen echte patiënten.

Updates en correcties

Als een nieuwe studie het beeld verandert, werken we het artikel bij, passen we zo nodig het oordeel aan en vermelden we de datum. We schrijven geen tweede artikel over dezelfde bewering.

Vind je een fout, een getal dat niet klopt met de studie, of een studie die we hebben gemist? Laat het ons weten in het vak onder elk artikel (“Is er iets onduidelijk, fout of ontbreekt er iets? Laat het ons weten.”). Een mens leest elk bericht. Als we iets fout hebben, verbeteren we het in elke taal en passen we de datum “Bijgewerkt” bovenaan aan. Verandert de correctie het oordeel of een belangrijk getal, dan staat in het artikel wat er is veranderd.

Wat we bewaren

Als je het zoekvak gebruikt, bewaren we de woorden die je hebt getypt en de basisgegevens die je browser bij elk verzoek meestuurt: de naam van de browser, de taal, het land en of de pagina JavaScript heeft uitgevoerd. Daarmee onderscheiden we mensen van AI-assistenten en bots, en we lezen de zoekopdrachten om te beslissen wat we hierna toetsen. Dit zoeklogboek bevat je IP-adres niet.

Hetzelfde geldt voor de knoppen “Had je hier iets aan?” en het vak “Welke gezondheidsbewering moeten we hierna toetsen?” onder elk artikel: we bewaren je antwoord of suggestie, bij welk artikel het hoorde en dezelfde browsergegevens, maar niet je IP-adres. We vragen niet om je naam of e-mailadres. Zet alsjeblieft geen persoonlijke gegevens in een suggestie. Het berichtenvak (“Is er iets onduidelijk, fout of ontbreekt er iets?”) wordt op dezelfde manier bewaard. Je kunt daar je e-mailadres achterlaten als je een antwoord wilt, en alleen dan hebben we het. Elk bericht wordt op spam gecontroleerd door een automatisch filter (een classifier die via OpenRouter draait en de tekst van het bericht ziet), en daarna leest een mens het. De quiz aan het eind van elk artikel werkt net zo: we bewaren welke vragen je goed had, niet wie je bent, en je score blijft in je browser.

Engelstalige artikelen hebben aan het eind een discussie. Om te reageren log je in, met Google of met een link die we je mailen; wachtwoorden zijn er niet. In beide gevallen bewaren we je e-mailadres en de naam die je kiest, en we tonen alleen de naam. Van Google krijgen we alleen je naam en e-mailadres. Je browser bewaart een inlogcookie die alleen naar het reactiesysteem wordt gestuurd, tot 180 dagen of tot je uitlogt. We bewaren elke reactie met het artikel en de datum, nooit je IP-adres. Elke nieuwe reactie wordt door hetzelfde automatische filter gecontroleerd (OpenRouter ziet de tekst van de reactie, niet je e-mailadres): de meeste verschijnen meteen, en een reactie die eruitziet als spam, een verkooppraatje, scheldpartij of advies dat iemand kan schaden, of die een link bevat, wacht tot een mens hem leest. Je kunt je eigen reactie verwijderen. Wil je dat je e-mailadres en naam worden verwijderd, schrijf ons dan via het berichtenvak. Je reacties en e-mailadres worden nooit naar PostHog gestuurd.

Sommige artikelen hebben een vak “Vraag iets over deze studie”, waarin een AI je vragen beantwoordt op basis van alleen dat artikel. We bewaren elke vraag en elk antwoord, bij welk artikel het hoorde en dezelfde browsergegevens, maar niet je IP-adres, zodat we de antwoorden kunnen controleren en zien wat lezers willen weten. Je vraag gaat naar OpenRouter, dat haar doorgeeft aan de AI die antwoordt (GPT-6 Luna van OpenAI) en eerst aan een classifier die pogingen tot misbruik van het vak tegenhoudt. Zet alsjeblieft geen naam of andere persoonlijke gegevens in een vraag. De antwoorden kunnen fout zijn en zijn geen medisch advies.

Zoals de meeste websites houdt onze webserver een standaard toegangslogboek bij van elk paginaverzoek, met je IP-adres en het adres van de pagina (waarin je zoekwoorden staan als je zoekt). We gebruiken het om misbruik te stoppen en problemen op te lossen, en het wordt na 14 dagen gewist.

De site is er in het Engels, Spaans, Chinees, Hindi, Duits, Japans, Portugees, Frans, Noors, Italiaans, Nederlands, Russisch, Zweeds, Deens en Fins. Als je een taal kiest in het menu bovenaan, onthoudt je browser die in zijn eigen opslag (geen cookie), en bij je volgende bezoek biedt een pagina in een andere taal je een link naar jouw versie. Zolang je niets hebt gekozen, wordt de taalinstelling van je browser op dezelfde manier gebruikt, en zodra je op de site een link volgt zonder van taal te wisselen, wordt de taal die je leest als je keuze onthouden. Je keuze blijft in je browser en wordt nooit naar ons gestuurd.

We tellen bezoeken met PostHog, een dienst voor webstatistieken. Die plaatst geen cookies. Hij bewaart een willekeurig bezoekersnummer in de opslag van je browser, zodat we een terugkerende lezer van een nieuwe kunnen onderscheiden. Het nummer is niet gekoppeld aan je naam of e-mailadres.

PostHog ziet welke pagina's je bekijkt, waar je vandaan kwam, en je browser en ruwe locatie. Bij een artikel ziet hij ook hoe ver je leest, welke onderdelen je openklapt en op welke bronlinks en deelknoppen je klikt. Hij legt bezoeken vast als een herhaling van de pagina, zodat we zien waar lezers vastlopen. Alles wat je typt, is in de herhaling verborgen, en de zoekpagina wordt niet opgenomen. Je zoekwoorden en de tekst van een suggestie of bericht worden nooit naar PostHog gestuurd.

Bij een artikel kan een enquête van één vraag verschijnen. Antwoorden is niet verplicht. Als je browser “Do Not Track” meestuurt, draait hier niets van. De cijfers gaan via ons eigen adres naar PostHog, dus de meeste adblockers houden ze niet tegen. Wil je het tellen in je browser uitzetten, open dan een willekeurige pagina met ?noanalytics=1 achter het adres.

Aanmelden als beoordelaar

Als je het formulier invult op Artsen en onderzoekers: help ons beoordelen, bewaren we je naam, e-mailadres, beroep, het bewijs dat je opgeeft en je toelichting, plus je land. We bewaren het tot we je hebben geantwoord en wissen het als je daarom vraagt. Een automatisch spamfilter ziet het beroep, het bewijs en de toelichting, niet je naam of e-mailadres. Een melding dat iemand zich heeft aangemeld, gaat naar onze telefoon; daarin staat niets van wat je hebt getypt.

De nieuwsbrief

Als je je aanmeldt voor de nieuwsbrief, bewaren we je e-mailadres, de taal en de pagina waarop je je aanmeldde, je land en de datum. We sturen één e-mail met de vraag om te bevestigen, en verder niets tenzij je op de link daarin klikt. Daarna krijg je een e-mail als er een nieuw artikel verschijnt. Elke e-mail heeft een afmeldlink die met één klik werkt, en we wissen je adres als je daarom vraagt. We delen of verkopen de lijst niet. De e-mails gaan via een maildienst, die je adres ziet. Je adres wordt nooit naar PostHog gestuurd.

Geen medisch advies

Geen arts beoordeelt deze artikelen voordat ze worden gepubliceerd. We zoeken beoordelaars om dat te veranderen.

Deze artikelen leggen uit wat het onderzoek laat zien. Ze zijn geen persoonlijk advies voor jou. Overleg met je arts voordat je een behandeling begint, stopt of verandert.