Covid en griep wekken slapende kankercellen bij muizen. En bij mensen?

Door David Beckwith

Bewijscheck, 28 oktober 2026.

De bewering: “Covid kan slapende kankercellen wekken bij mensen die kanker hebben gehad.”

Ons oordeel: Zwak. Bij muizen wekten griep en covid slapende borstkankercellen in de longen, via een signaal dat IL-6 heet. Bij mensen zijn er voor covid alleen observationele gegevens, vertroebeld door wie er getest werd, en voor griep niets over overlevers. Het vaccin is niet het probleem: landelijke registers uit Korea en de VS laten geen stijging van kanker zien na de start van de vaccinatie.

Je scrolt 's avonds door je telefoon en twee koppen over covid en kanker staan pal onder elkaar. De ene zegt dat het virus kankercellen kan “wekken” die na de behandeling zijn achtergebleven. De andere zegt dat de prik kanker veroorzaakt.

Welke klopt: de infectie, of de prik die haar moet voorkomen?

Dit is het resultaat achter de eerste kop. In een studie in Nature uit 2025 liepen muizen met een paar slapende borstkankercellen in hun longen een milde griep op, en twee weken later waren die cellen gegroeid van zo'n 4 tot zo'n 10.000 [1]. Covid deed hetzelfde. De aanjager was IL-6, een signaal dat het lichaam bij elke stevige infectie maakt. Er is hier dus niets bijzonders aan covid; ook een zware griep zou niemand moeten verbazen.

En bij mensen? Voor covid zijn er twee sets gegevens die erop wijzen, maar niet kunnen laten zien dat het virus de oorzaak was. Voor griep vonden we geen studie die overlevers volgde om te zien of hun kanker terugkwam.

Waar de bewering vandaan komt

“Covid veroorzaakt kanker” bestaat online in twee versies. De ene zegt dat het virus kanker wekt die er al was. De andere, vaak “turbokanker” genoemd, zegt dat het vaccin nieuwe, snel groeiende kankers laat ontstaan. Ze steunen op verschillende studies, dus we bekijken ze apart en leggen ze daarna naast elkaar.

De eerste komt uit de Nature-studie [1]. De hoofdonderzoeker, James DeGregori van de University of Colorado, zei het zo in het persbericht: “Slapende kankercellen zijn als de sintels van een verlaten kampvuur, en luchtwegvirussen zijn als een harde wind die de vlammen weer aanwakkert” [2]. Op 22 januari 2026 legde hij het werk uit in de podcast Cracking Cancer [3]. Hij was daar voorzichtig: “we weten niet of datzelfde risico optreedt de tweede, derde of vierde keer dat iemand besmet raakt”, en “goed gevaccineerd zijn is naar alle waarschijnlijkheid je beste verdediging” [3].

De vaccinversie kreeg een zetje in september 2025. Een korte brief in Biomarker Research vergeleek zo'n 3 miljoen gevaccineerde en ongevaccineerde volwassenen in Seoul en meldde meer gevallen van zes kankersoorten in het jaar na een prik [4]. Al snel werd hij “aangeprezen als bewijs” dat de prikken kanker veroorzaken, zoals MedPage Today het zei [5]. In oktober 2025 voegde het tijdschrift een notitie toe dat er bezwaren tegen het artikel waren geuit [4].

We doorzochten de podcast- en YouTube-feeds die we volgen, van Huberman Lab tot Peter Attia en FoundMyFitness, en vonden geen aflevering over een van beide versies. De woorden die we hier toetsen zijn dus die van de onderzoekers zelf.

Wat de muizen lieten zien

De hoofdrol is voor de Nature-studie van Shi Chia, Bryan Johnson en collega's in de labs van DeGregori, Julio Aguirre-Ghiso en Mercedes Rincón [1]. Ze pakt een raadsel aan dat artsen al tientallen jaren kennen: borstkanker kan 10 of 20 jaar na de behandeling terugkomen.

De reden is dat een paar kankercellen de borst vaak al vroeg verlaten en zich in andere organen nestelen, zoals de longen. Daar liggen ze stil, soms jarenlang. Artsen noemen ze slapende cellen. Wat ze wakker maakt, was een raadsel.

Het team gebruikte muizen die zo gefokt zijn dat ze borstkanker krijgen die een paar van zulke slapende cellen naar de longen stuurt. Ze gaven de muizen een milde dosis griep. De muizen werden ziek en waren op dag 12 hersteld. De kankercellen in hun longen gingen niet meer slapen.

Binnen 3 dagen was het aantal kankercellen in de longen gestegen van zo'n 4 naar zo'n 108. Op dag 15 waren het er zo'n 10.000, en 2 maanden later nog steeds zoveel [1]. In de borst zag het team geen toename van delende cellen [1]. De cellen die groeiden, waren de cellen die al in de longen sliepen.

De griep was dus weg, en de kanker bleef groeien. Wat zei hem nog steeds dat hij moest groeien?

Het antwoord van het team was IL-6, een signaal dat afweercellen tijdens een infectie uitzenden. Bij muizen die zonder het gen ervoor waren gefokt, wekte de griep veel minder cellen: op dag 28 was de middelste waarde 95 cellen per microscoopbeeld, tegen 542 bij gewone muizen, zo'n 80% minder [1]. Dat is het grootste deel van het antwoord, en het is het hoopvolle deel, want middelen die IL-6 blokkeren bestaan al voor andere doelen. Het is niet het hele antwoord: ook zonder IL-6 bleef het aantal hoger dan bij muizen die nooit griep hadden gehad.

Het ging om MMTV-Her2-muizen, die een HER2-borstkankergen dragen dat op het menselijke lijkt. Ze hadden tijdens het experiment nog hun vroege afwijkingen in de borst. De groepen waren klein, 3 tot 4 muizen per tijdstip. De griep was een labstam (PR8) in een dosis die te laag was om te doden. Het aantal kankercellen steeg tussen dag 3 en dag 15 met een factor 100 tot 1.000, en was na 9 maanden nog steeds verhoogd [1].

Het team herhaalde het met een aan muizen aangepaste stam van het covidvirus (MA10). Op dag 28 was de middelste waarde zo'n 67 kankercellen per microscoopbeeld bij besmette muizen, tegen zo'n 2,6 bij niet-besmette, ongeveer 26 keer meer (6 en 7 muizen) [1]. Bij covid werd de IL-6-test alleen op dag 9 gedaan, en de daling was kleiner: zo'n 13 cellen per beeld zonder IL-6 tegen zo'n 21 met, ongeveer 37% minder [1].

Het IL-6-resultaat was bij griep al vroeg te zien. Op dag 9 deelde zo'n 66% tot 80% van de kankercellen bij gewone muizen, tegen 2% tot 14% bij muizen zonder IL-6 [1]. Zonder IL-6 hadden de muizen nog steeds hun slapende cellen en kregen ze nog steeds op de gewone leeftijd borsttumoren; het gen deed ertoe voor het wakker worden. Een ander soort afweercel, CD4-T-cellen, zorgde er daarna voor dat de gewekte cellen niet werden opgeruimd.

Het geld kwam van het Amerikaanse ministerie van Veteranenzaken (Department of Veterans Affairs), de National Institutes of Health en universiteitsfondsen. Aguirre-Ghiso is medeoprichter van HiberCell, een bedrijf dat werkt aan slapende kankercellen, en heeft er aandelen en een patent; DeGregori en Rincón adviseren een ander bedrijf, Mitotherapeutix [1].

Bij muizen is het antwoord dus ja, met twee verschillende virussen. De vraag voor jou is of hetzelfde bij mensen gebeurt.

Wat de studies bij mensen vonden

Gebeurt het dan bij mensen? Voor covid misschien: hetzelfde artikel bekeek twee sets gegevens, en beide wijzen dezelfde kant op [1]. Voor griep is er nog geen antwoord: beide sets keken alleen naar covid, en we vonden geen studie die overlevers na een griep volgde. Geen van beide kan oorzaak aantonen, en de samenvatting van het artikel, die zegt dat een infectie het risico “aanzienlijk verhoogt”, gaat verder dan de eigen cijfers.

In de UK Biobank, een grote Britse gezondheidsstudie, koppelde het team 487 kankeroverlevers met een positieve covidtest aan 4.350 met een negatieve test, allemaal voordat er vaccins werden aangeboden, tot december 2020. Wie positief testte, had tot eind 2022 een 1,85 keer zo grote kans om aan kanker te overlijden (128 kankersterfgevallen in totaal) [1]. De kans was in het begin het grootst: alleen geteld tot december 2020 was die 8,2 keer zo groot.

In gegevens van Amerikaanse kankerklinieken (Flatiron Health) werden 36.845 vrouwen met borstkanker gevolgd tot augustus 2023. Wie covid had gehad, kreeg 44% vaker de diagnose kanker die naar de longen was uitgezaaid [1]. Toen het team ook rekening hield met andere ziekten en het type borstkanker, bij 24.235 vrouwen, was het 41%, en niet meer duidelijk anders dan geen effect. Er kwamen maar 673 persoonsjaren aan follow-up na een positieve test, en dat is mager.

Beide cijfers passen bij het muizenverhaal. Het probleem is een derde cijfer uit dezelfde Britse gegevens.

Wat niet bekend is

De studies bij mensen zijn observationeel. Ze vergelijken mensen die covid kregen met mensen die het niet kregen, en in 2020 verschilden die groepen op manieren die registers missen.

Hier is het derde cijfer. Overlevers die positief testten, hadden een 2,56 keer zo grote kans om te overlijden aan iets anders dan covid [1]. Dat getal omvat de kankersterfgevallen, en het steeg meer dan die. In 2020 waren de mensen die getest werden vaak al zieker of kwetsbaarder, en kwetsbare mensen overlijden vaker aan van alles. Een virus dat kanker wekt, zou de kankersterfte meer moeten verhogen dan andere sterfte. Over de hele follow-up gebeurde dat niet, dus een groot deel van het verband met kanker kan kwetsbaarheid zijn. Het sterkste punt voor het muizenverhaal is de vroege periode tot december 2020: daar steeg de kankersterfte wel meer dan andere sterfte, 8,2 tegen zo'n 3,5 keer zo grote kans [1].

De groepen waren ook klein voor een vraag van deze omvang. Bij overlevers die 10 jaar of langer voor de pandemie de diagnose kregen, de groep waar het idee van de “sintels” over gaat, was de kans (1,80 keer) niet duidelijk anders dan toeval [1]. Het artikel kon de Britse gegevens niet uitsplitsen naar kankersoort, en geen van beide sets was uitgesplitst naar vaccinatie.

Niemand heeft dus nog gekeken of een gevaccineerde overlever die een milde besmetting oploopt extra risico loopt. De muizen kregen één stam griep of covid en hadden één soort borstkanker.

De manier om het uit te zoeken zijn grotere registerstudies, met vaccinatiegegevens, die overlevers na een infectie volgen en vergelijken met overlevers die een andere ziekte van dezelfde ernst hadden.

Dan blijft de tweede angst over. Als de infectie bij muizen het risico is, zou de prik dat dan ook kunnen zijn?

Het vaccin en “turbokanker”

Elke studie die de prik aan kanker koppelde, heeft drie kenmerken. De extra kankers stapelen zich op in de eerste maanden na een prik, ze volgen wie naar de dokter gaat, en ze krimpen naarmate de opzet van de studie sterker wordt. Hier is elk kenmerk op een rij.

Begin met de brief uit Seoul [4]. Uit 8,4 miljoen medische dossiers koppelde hij 2.380.028 gevaccineerde volwassenen aan 595.007 ongevaccineerde, gemiddeld 44 jaar oud, en telde een jaar lang de declaratiecodes voor kanker. De gevaccineerden hadden 27% meer kankercodes. In gewone getallen was dat zo'n 43 gevallen per 10.000 mensen per jaar tegen 33, dus zo'n 9 extra per 10.000 [4]. Meer dan de helft van dat verschil ontstond in de eerste 3 maanden: de verhouding was 1,96 in maand 0 tot 3, en daarna 1,14.

Een kanker die de prik had veroorzaakt, zou niet zo snel gevonden worden; de meeste vaste tumoren hebben jaren tot tientallen jaren nodig om te groeien [6, 7]. Een kanker die er al was en bij een doktersbezoek werd ontdekt, wel. Alle zes kankers in de brief zijn kankers waarop Koreanen vaak worden gescreend, via landelijke programma's of particuliere check-ups, en mensen die zich laten vaccineren gaan ook vaker naar de dokter [5, 7]. De twee groepen waren niet eens op dezelfde manier opgezet: de ongevaccineerden werden allemaal geteld vanaf 1 januari 2022, en mensen met een recente kanker werden alleen uit de gevaccineerde groep gehaald [4]. Een commentaar uit 2026 telde ook 30 vergelijkingen zonder correctie voor toevalstreffers [7]. Een vergelijking van mensen met en zonder boosterprik, die een deel van het verschil in doktersbezoek wegneemt, gaf hetzelfde totale kankercijfer: 1,01 keer [4].

Toen, op 22 oktober 2026, toetste een Koreaans team de bewering op het grootste deel van het land [6]. Ze volgden de maandelijkse kankercijfers van 2011 tot 2025 bij 36.024.394 mensen geboren tussen 1955 en 2004 zonder eerdere kanker, zo'n 70% van de Koreanen. In augustus 2021 had meer dan de helft een eerste dosis gehad, en 89,3% kreeg er minstens één. Als de prikken kanker verhoogden zoals de brief uit Seoul suggereerde, hadden de cijfers na de start van de vaccinatie omhoog moeten springen.

Dat deden ze niet. Geen van 13 kankersoorten, en geen van de zes uit de brief uit Seoul, steeg of versnelde [6]. In 848 van 850 kankermaanden bleef het cijfer binnen de marge die de trend van voor de vaccins voorspelde, en de twee uitzonderingen zijn minder dan toeval alleen zou opleveren. De gemeten veranderingen bij de zes kankers lagen 0,7% tot 5,5% onder de trend.

Hier kun je de twee studies naast elkaar leggen. Als 89% van de mensen een prik kreeg, en een prik schildklierkanker met 35% verhoogde zoals de brief uit Seoul meldde, dan had schildklierkanker in het hele land met zo'n 31% moeten stijgen. De landelijke gegevens sluiten alles boven 16% uit, en zagen een daling van 4% [4, 6].

Verhoogt een prik het risico dan een paar maanden, of blijvend? Een kortdurend effect zou zich tonen als een sprong vlak na de start van de vaccinatie; een blijvend effect als een langzame klim over de 50 maanden daarna. Geen van beide was te zien: de maandelijkse trendveranderingen lagen tussen 0,995 en 1,005, geen enkele duidelijk anders dan toeval [6]. Het begin van de periode “erna” 0 tot 18 maanden later leggen, gaf in 2,0% van de pogingen een significant resultaat, minder dan de 4,1% bij nepstartdata van voor de pandemie, en dat is toeval alleen. Een vertraging tot 9 maanden toelaten maakt de grenzen ruimer, tot wel 43% voor sommige kankers, dus de gegevens kunnen een klein, langzaam effect niet uitsluiten [6]. Eén stijging was er wel: kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen, 17% boven de trend met een vertraging van 9 maanden, wat de auteurs toeschrijven aan zorg die na de pandemie werd ingehaald.

Hetzelfde patroon dook op in Italië. Bij 296.015 mensen in de provincie Pescara werden mensen met minstens één dosis over 30 maanden 23% vaker in het ziekenhuis opgenomen met een kankercode [10]. Toen de auteurs alleen kankers telden die een jaar of langer na de prik werden gevonden, zakte dat naar 13% en was het niet meer duidelijk los van toeval; bij mensen met 3 of meer doses werd het 10% minder [10]. Borst- en blaaskanker hielden een verband in de hele gevaccineerde groep, maar niet bij mensen met 3 of meer doses. Meer doses betekende niet meer kanker. Het verband was er alleen bij mensen die nooit als besmet waren geregistreerd. En de gevaccineerden overleden 58% minder vaak aan welke oorzaak dan ook, wat de auteurs toeschrijven aan gezondere mensen die ervoor kozen zich te laten vaccineren. Ze noemen hun bevindingen “onvermijdelijk voorlopig” [10].

Ook de Verenigde Staten laten geen stijging zien. In kankerregisters die ongeveer de helft van het land dekken, kwamen de kankercijfers van 2021 overeen met wat de trend van voor de pandemie voorspelde: 458,3 nieuwe gevallen per 100.000 tegen 459,1 verwacht [19]. De ene uitzondering, borstkanker die pas na uitzaaiing werd gevonden, lag 9% boven verwacht, wat de auteurs toeschrijven aan screening die in 2020 stillag. De landelijke cijfers voor 2022 en 2023, 435,5 en 437,8 per 100.000, liggen op of net onder de gemodelleerde trend, al is die lijn berekend met die jaren erbij [20].

Een prik uit 2021 laat dus geen teken zien dat hij je kankerrisico nu verhoogt. De grens is tijd: de landelijke gegevens reiken tot zo'n 4 jaar na de start van de vaccinatie, en sommige kankers hebben langer nodig om te groeien [6]. Maar de “turbo”-versie, een snelle stijging vlak na de prikken, had zich moeten laten zien in een land dat zo groot en zo goed gevaccineerd is.

De eerste angst is in grote registers ook niet te zien. Bij 499.396 Amerikaanse veteranen kregen degenen die in 2020 covid hadden over 3 jaar 25% minder vaak de diagnose van een nieuwe kanker [8]. De auteurs neigen naar een biologische verklaring. De groepen verschilden wel: mensen die negatief testten, rookten bijna twee keer zo vaak (23,1% tegen 12,3%). Wat de reden ook is, het geeft geen teken dat het virus nieuwe kankers laat ontstaan.

En mRNA-covidprikken helpen sommige mensen met kanker misschien. In MD Anderson leefden 180 patiënten met gevorderde longkanker die er een kregen binnen 100 dagen voor of na de start van immuuntherapie, een behandeling die het afweersysteem vrijmaakt om tumoren aan te vallen, mediaan 37,3 maanden, tegen 20,6 maanden bij 704 die geen prik kregen [9]. Na correctie voor andere verschillen was hun risico om te overlijden ongeveer gehalveerd (0,51). Griep- en pneumokokkenprikken lieten zo'n voordeel niet zien. Dit zijn gegevens van één ziekenhuis, geen trial, en meerdere auteurs hebben patenten op dit soort RNA; een grote trial wordt gepland [9].

Vragen die mensen stellen over het vaccin en kanker

Zag je net een bericht dat de prikken kanker veroorzaken, dan blijf je met deze vragen zitten. Dit zeggen de studies over elk ervan.

Veroorzaakt het covidvaccin kanker?

Geen enkele studie heeft dat aangetoond. De grootste toets, 36 miljoen mensen in Korea van wie 89% gevaccineerd, vond geen stijging in een van 13 kankersoorten in de 4 jaar na de start van de vaccinatie [6]. Amerikaanse registers zagen geen stijging in 2021 tot 2023 [19, 20]. De studies die wel verbanden vonden, telden een of twee jaar, en hun extra gevallen zaten opeengepakt in de eerste maanden, toen gevaccineerde mensen ook vaker naar de dokter gingen [4, 7, 10].

Wat is “turbokanker”?

Het is een internetterm voor kankers die na een prik zouden opduiken of ongewoon snel zouden groeien. Het is geen medische diagnose. Het bewijs erachter bestaat vooral uit verslagen over losse patiënten. Een overzicht uit 2026 verzamelde 69 publicaties, waarvan 50 casusbeschrijvingen en 5 casusreeksen, over in totaal 333 patiënten [11]. De auteurs noemen dit “een vroege fase van mogelijke detectie van een veiligheidssignaal”, geen bewijs [11]. Een van hen, Wafik El-Deiry, is hoofdredacteur van het tijdschrift, en beiden zaten in 2025 in een Amerikaanse vaccinadvieswerkgroep over covidprikken, wat het artikel niet vermeldt. Het overzicht geeft ook het mechanisme van de Nature-studie verkeerd weer; het was IL-6 [1, 11]. Een casusbeschrijving kan laten zien dat twee dingen bij één persoon gebeurden; ze kan niet laten zien dat het ene het andere veroorzaakte. Een echte snelle stijging had zich in de landelijke cijfers getoond, en dat deed ze niet [6].

Kan het mRNA mijn DNA veranderen?

Er is geen bewijs dat het dat bij mensen doet. Een Zweedse studie uit 2022 bracht het Pfizer-vaccin op leverkankercellen in een schaaltje en vond binnen 6 uur een DNA-kopie van een deel ervan in de cellen [12]. Ze liet niet zien hoe de kopie ontstond, liet niet zien dat die in de eigen genen van de cellen werd ingebouwd, en werd niet bij een mens gedaan.

En het SV40-DNA dat in vaccinflacons is gevonden?

Het Pfizer-vaccin wordt gemaakt met een lus DNA, in de woorden van Pfizer, met daarin een kort stukje code geleend van een apenvirus dat SV40 heet [14]. Het virus zelf zit niet in het vaccin. Na de productie blijven piepkleine DNA-fragmenten over; het Europees Geneesmiddelenbureau zegt dat de hoeveelheden binnen de veiligheidsgrenzen vallen [14]. De FDA noemde het “vrij onaannemelijk” dat zulke fragmenten de celkern zouden bereiken en in je DNA zouden worden ingebouwd [13].

Hoe lang blijft het vaccin in je lichaam?

Dagen tot weken. Spike-eiwit in het bloed was ongeveer een week na elke dosis grotendeels weg [15]. Bij 7 vrouwen bij wie lymfeklieren vlak bij de prikplek werden onderzocht na afwijkingen op een mammografie, was vaccin-mRNA 16 tot 37 dagen na een prik makkelijk te vinden en op dag 60, de laatste gemeten dag, nog maar zwak [15]. Daar leert het afweersysteem ervan. De landelijke kankergegevens beslaan de 4 jaar daarna.

Waarom krijgen meer jonge mensen kanker? Komt dat door de prikken?

De stijging begon lang voor de prikken. Wereldwijd steeg het aantal nieuwe kankers bij mensen onder de 50 tussen 1990 en 2019 met 79% [16]. Dat is een telling van gevallen, en een deel ervan komt doordat er meer mensen zijn; de gegevens eindigen in 2019. De auteurs noemen voeding met veel rood vlees en zout, alcohol en tabak als belangrijkste risicofactoren, met te weinig beweging en overgewicht daarbovenop [16]. Een trend die 30 jaar voor de vaccins begon, kun je ze niet verwijten.

Is één merk slechter: Pfizer, Moderna of AstraZeneca?

Van geen enkel merk is aangetoond dat het kanker verhoogt. In de brief uit Seoul had de AstraZeneca-groep 47% meer kankercodes en de mRNA-groep (Pfizer, Moderna) 20% meer [4]. De AstraZeneca-groep was waarschijnlijk ouder, omdat Korea die prik vooral aan ouderen gaf, en ouderen krijgen vaker kanker. De merken werden dus niet op gelijke groepen vergeleken. De landelijke studie kon niet uitsplitsen naar merk, maar met 89% gevaccineerd zou een stijging van die omvang in een grote groep de totalen omhoog hebben geduwd, en die bewogen niet [6].

Verhogen boosterprikken het risico?

De brief uit Seoul vergeleek mensen met en zonder booster. Het totaal aan kanker was gelijk: 1,01 keer [4]. Van 29 kankersoorten kwamen er twee hoger uit (maag en alvleesklier), en één, leukemie, lager [4]. Met zoveel vergelijkingen gaan er een paar door toeval over de streep, en dat is precies het probleem dat het commentaar uit 2026 aankaartte [7].

Kan de prik slapende kankercellen wekken, zoals het virus bij muizen deed?

Dat is niet getest. De muizenstudie gebruikte echte infecties, geen prikken [1]. In de Koreaanse landelijke gegevens liet borstkanker, de kanker die de muizen hadden, geen stijging zien na de start van de vaccinatie [6].

Ik heb of had kanker. Moet ik de prik halen?

Kankerartsen zeggen ja. Het Amerikaanse National Cancer Institute zegt dat mensen met kanker een hoog risico op ernstige covid lopen, en dat er geen bewijs is dat de vaccins kanker veroorzaken, terugbrengen of sneller laten groeien [17]. Memorial Sloan Kettering, een groot Amerikaans kankerziekenhuis, adviseert tijdens de behandeling elke 6 maanden een prik [18]. Vraag je behandelteam naar de timing: het NCI raadt aan minstens 3 maanden te wachten na een stamceltransplantatie of CAR-T-celtherapie, en tot 2 weken na een operatie [17].

Ons oordeel

Twee beweringen, twee verschillende antwoorden. Wat zou elk ervan doen verschuiven?

Wat voor de andere kant pleit: het muizenresultaat is groot en zuiver. Het laat een oorzaak, een tijdlijn en een aanjager zien, en werd met twee verschillende virussen gedaan [1].

De gegevens bij mensen komen in timing overeen met de muizen. In het VK was de kans het grootst in de eerste maanden na de infectie, toen de muizen de snelste groei lieten zien [1].

Twee heel verschillende gegevensbronnen, een Britse gezondheidsstudie en Amerikaanse kankerklinieken, wezen dezelfde kant op [1].

Wat het oordeel zou veranderen: een grote studie van overlevers, met vaccingegevens, die mensen die covid kregen vergelijkt met mensen die een andere ziekte van dezelfde ernst hadden. Een duidelijke stijging van de kankersterfte, zonder dezelfde stijging van andere sterfte, zou het naar Veelbelovend brengen. Voor de vaccinbewering zou een stijging die groeit met meer doses en jaren na de prik blijft bestaan het teken zijn om naar te zoeken; tot nu toe vond elke studie die keek het omgekeerde.

Wat dit voor jou betekent

Heb je kanker gehad, dan is de nuttigste stap de eenvoudigste. Haal de jaarlijkse griepprik en de actuele covidprik, en bespreek eventuele zorgen met je behandelteam [2]. Bij de muizen was het de infectie die de cellen wekte, en de auteurs van de studie raden overlevers voorzorgen aan zoals vaccinatie [2]. Of de prik het wakker worden voorkomt, is niet gemeten; hij verlaagt wel de kans op een zware infectie.

Je hebt geen bewijs bij mensen nodig om hiermee aan de slag te gaan. Als een stap veilig en goedkoop is, is een goede reden voor een vermoeden genoeg, en prikken, handen wassen in het griepseizoen en zieke mensen zo mogelijk ontlopen zijn allemaal stappen die je toch al zou willen zetten. Bewijs doet ertoe bij stappen met eigen risico's, zoals een middel dat IL-6 blokkeert, dat het afweersysteem verzwakt.

Krijg je toch griepklachten, bel dan vroeg je huisarts. Griepremmers werken het best als je ermee begint binnen 1 tot 2 dagen na de eerste klachten, en de CDC zegt dat mensen met kanker of kanker in de voorgeschiedenis een groter risico op complicaties van griep kunnen hebben [21, 22]. Ga daarna naar je geplande controles. In de Britse gegevens was de extra kans het grootst in de maanden vlak na een positieve test [1]. Vertel je arts over hoesten of kortademigheid die aanhoudt als de infectie al voorbij is.

Sla geen vaccin over vanwege “turbokanker”. Bij 36 miljoen Koreanen, van wie 89% gevaccineerd, steeg geen enkele kankersoort, niet vlak na de prikken en niet in de 4 jaar sindsdien [6]. Begin je binnenkort met immuuntherapie, vraag je oncoloog dan naar de timing van een covidprik; in de gegevens van één ziekenhuis ging die samen met een langere overleving [9].

Terug naar de twee koppen dus: de kop die het waard is om op te handelen, gaat over de infectie, en de prik is een deel van het antwoord. Je kunt slapende cellen niet laten verdwijnen, maar je kunt de kans verkleinen op een zware infectie die ze wakker schudt. Denk je ook aan screening op kanker, dan legt onze check van de Galleri-bloedtest uit wat een test vroeg kan vinden. De bevinding dat het wakker worden vooral via één signaal loopt, IL-6, is het hoopvolle deel: het geeft onderzoekers een duidelijk doelwit, en middelen die erop aangrijpen liggen al bij de apotheek voor andere doelen.

Wat er nu komt

Het volgende grote antwoord komt van overlevers met vaccinatiegegevens. De auteurs zeggen dat IL-6-remmers, al goedgekeurd voor ernstige covid, nu getest moeten worden bij dieren en daarna bij mensen, als manier om het wakker worden te stoppen [1, 2]. Er wordt een grote trial opgezet met mRNA-prikken naast immuuntherapie, die het resultaat van MD Anderson goed zou toetsen [9].

We werken deze check bij zodra een studie gevaccineerde overlevers na een infectie volgt. Voor screening, zie onze Galleri-check.

Bronnen